Ծովեր Լիճ

ՏԵՂԵԿԱՏՎՈՒԹՅՈՒՆ ԱՅՑԵԼՈՒՆԵՐԻ ՀԱՄԱՐ

📍 Վայրը ՝ Լոռու մարզ, Դսեղ գյուղից մոտ 3 կմ հյուսիս-արևելք, անտառապատ լեռնային գոտում
🌐 Կոորդինատներ - 40.947° N, 44.704° E
🕰️ Տեղադիրքը ՝ Սևորդաց լեռնաշղթայի Ծովիշաղ լեռան հյուսիսային լանջին՝ ափսեաձև գոգավորության մեջ։
🌿 Այցելելու լավագույն ժամանակահատվածը ՝ Գարուն և աշուն․ գարնանը բնությունը ծաղկում է, իսկ աշնանը անտառները ներկվում են բազմագույն երանգներով։ Ամռանը նույնպես հարմար է զբոսանքի ու պիկնիկի համար։
🛤️ Ինչպես հասնել՝ ՝ Երևանից դեպի Վանաձոր (մոտ 120 կմ), այնուհետև Վանաձորից դեպի Դսեղ գյուղ (մոտ 30 կմ)։ Գյուղից կարելի է քայլարշավով կամ տեղական տրանսպորտով մոտ 20 րոպեում հասնել լիճ։

ԱԿՆԱՐԿ

Ծովեր լիճը գտնվում է Լոռու մարզում, հայ մեծանուն գրող Հովհաննես Թումանյանի ծննդավայր՝ Դսեղ գյուղի հարևանությամբ։ Լիճը ձևավորվել է հրաբխային ծագմամբ խոր հովտում և աչքի է ընկնում իր գեղատեսիլ բնությամբ։ Բարձր լեռներով շրջապատված այս փոքրիկ լիճը յուրահատուկ գեղեցկություն է հաղորդում Դսեղի լեռնաշխարհին՝ դառնալով ինչպես բնասերների, այնպես էլ զբոսաշրջիկների սիրելի ուղղություն։ Լիճը գրանցված է ՀՀ Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում 2008 թ.-ից:

ԲՆԱԿԱՆ ՄԻՋԱՎԱՅՐԸ

Լիճը գտնվում է ծովի մակարդակից շուրջ 1900 մետր բարձրության վրա։ Երկարությունը կազմում է մոտ 250 մետր, լայնությունը՝ առավել լայն հատվածում շուրջ 200 մետր, իսկ առավելագույն խորությունը հասնում է մոտ 4,5 մետրի։ Ջրային ավազանի մակերեսը մեծ չէ, սակայն լիճը զարդարված է գարնանային ծաղկաբույլերով, անտառային բուսականությամբ և մարգագետիններով։ Այն առանձնանում է նաև հարուստ թռչնաշխարհով, ինչը հետաքրքիր է դարձնում լիճը թռչնադիտարկման սիրահարների համար։ Լճի առանձնահատկությունն այն է, որ կենտրոնական մասում խորն է և ունի ջրապտույտ, ինչ այն վտանգավոր է դարձնում լողալու համար։ Լճի ջրերը գոյանում են ստորգետնյա քաղցրահամ աղբյուրներից և անձրևներից:

ԶԲՈՍԱՇՐՋՈՒԹՅՈՒՆ

Ծովեր լիճը հրաշալի վայր է զբոսաշրջային քայլարշավների և ընտանեկան պիկնիկներ կազմակերպեկու համար։ Դսեղ այցելող զբոսաշրջիկները սովորաբար համատեղում են լճի այցը Թումանյանի տուն-թանգարանի, Դսեղի Բարձրաքաշ և Քառասնից Մանկաց եկեղեցիների և այլ հուշարձանների այցելության հետ։

Ծովեր լիճը կարելի է դիտարկել ոչ միայն որպես բնական, այլ նաև որպես մշակութային հուշարձան․ այն բազմիցս արտացոլվել է հայ մեծանուն գրող Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններում։ Լիճը Թումանյանի սիրելի վայրերից էր, որտեղ նա հաճախ հանդիպում էր ժամանակի այլ մեծանուն գրողների ու մտավորականների՝ Ավետիք Իսահակյանի, Ալեքսանդր Շիրվանզադեի, Վալերի Բրյուսովի, Վահան Տերյանի, Լեոյի և այլոց հետ։

Գյուղի բնակիչների աջակցությամբ հնարավոր է կազմակերպել ձիավարություն դեպի լիճ, կամ գյուղական «Զիլ» բեռնատարներով ունենալ արկածային փորձառություն համադրելով գյուղական կոլորիտը գեղեցիկ բնապատկերների վայելքի հետ։

ՏԵՂԱԿԱՆ ԼԵԳԵՆԴՆԵՐ

Տեղացիները լճին անվանում են «Ծովեր»՝ շեշտելով նրա կապույտ ու խորանիստ ջրերը, որոնք, ըստ ավանդության, նմանվում են ծովի։ Կա նաև ավանդապատում այն մասին, որ լիճն իր անունը ստացել է ի հիշատակ Ծովեր անունով աղջկա, ով անտեսելով լճի առանձնահատկությունը, լողալիս է եղել կենտրոնական հատվածում և ջրահեղձ է եղել։ Գյուղի տարեցների պատմածներով՝ լիճը համարվել է նաև հրաշագործ ուժ և հզոր էներգետիկա ունեցող վայր, որտեղ մարդիկ գալիս էին երազանքներ պահելու և ներքին խաղաղություն գտնելու։